Eikenhout eigenschappen

Het is niet voor niets dat eikenhout zo populair is: de nostalgische kleur en de robuuste look van het hout zijn uniek. Het heeft een herkenbare, prachtige geelbruine tot donkerbruine kleur. Het is door de schaarste van het hout iets duurder dan bijvoorbeeld douglas hout, maar het beschikt over bijzondere eigenschappen en afwerkingsmogelijkheden. Eikenhout is een bekende, zeer sterke en vrij zware houtsoort. Het verschilt per soort van duurzaamheid, maar valt over het algemeen in duurzaamheidsklasse 2. Hiermee kan het bij buitengebruik maar liefst een levensduur van 20 jaar behalen! Daarom is deze houtsoort zeer geschikt voor buitentoepassingen. 

Eikenhout is afkomstig uit verschillende plekken in de wereld. Zo is er Amerikaans eiken, Europees eiken en Japans eiken. Amerikaans wit eiken is lichter van kleur en Amerikaans rood eiken is rozer van kleur, zachter en grover van nerf. Het Japans eiken heeft een fijne spiegel en is licht van kleur.

Ook binnen Europa is er nog veel verschil tussen de eikensoorten. Europees eiken is het traditionele eikenhout, waarvan onder andere de klassieke eiken meubelen en houtsculpturen worden gemaakt. Niet alleen eiken meubelhout, maar ook deuren, parket, kozijnen en trappen en ook schepen en sluisdeuren worden van oudsher van eikenhout gemaakt. Door de schaarste (en prijs) wordt dit meer en meer vervangen door andere soorten, zoals door houtsoorten als douglas hout. Ook binnen Europa is een grote variëteit aan kwaliteiten te vinden, we maken onderscheid in:

• spessart-eiken, recht van draad en fijnjarig;
• Frans eiken, harder en donkerder van kleur;
• Slavonisch eiken, prachtig maar vrij zeldzaam, met grote lengtes en zonder noesten of kwasten;
• zomereik; de meest gebruikte Europese soort. Deze bomen kunnen ongeveer 30 meter hoog worden, hebben een dikke stam en kunnen zeer oud worden.

Een andere eigenschap van eikenhout is dat het zeer langzaam droogt. Hierdoor heeft het enige neiging tot scheuren, vervorming en verkleuringen, vooral in de eerste droogperiodes. Aanbevolen wordt kops hout van een afdichtingsmiddel te voorzien om kopscheuren te vermijden. Eiken laat zich echter met de nodige voorzorgsmaatregelen prima drogen.

Historie

Als sinds jaar en dag wordt eikenhout gebruikt als constructiehout. Een bijzondere wetenswaardigheid is dat het ook een rol speelde tijdens de Eerste Wereldoorlog. Aha, denkt u vast, zeker ter ondersteuning van de loopgraven en voor de houten barakken en telefoonpalen. Maar niet is minder waar! Ondanks dat eikenhout toen al tot één van de meest gebruikte houtsoorten als bouw- en constructiehout behoorde, bleek uit archeologisch onderzoek dat eikenhout slechts op een enkele uitzondering na, niet aangetroffen werd in de loopgraven. Eikenhout werd namelijk gereserveerd voor de meest cruciale en duurzame toepassingen. Het is immers een houtsoort met uitstekende mechanische eigenschappen, gecombineerd met een natuurlijke duurzaamheid die de andere inheemse houtsoorten ruim overtrof. Dat zegt genoeg over de kracht en duurzaamheid van deze geweldige hout & tuinhout soort, toch?!

Uiterlijk van eikenhout

Eikenhout kan zowel een robuuste als een heel elegante uitstraling hebben. Dat hangt sterk af van de afwerking en de soort kwaliteit van het hout. Afgewerkt met zeep is eikenhout heel neutraal van kleur en behoudt het zijn natuurlijke uitstraling. Het hout voelt dan glad maar tegelijkertijd als onbewerkt eikenhout aan. Wanneer massief eikenhout afgewerkt wordt met natuurlijke olie en was, komen de kleurnuances mooi tot leven. In de loop van de tijd wordt het hout steeds mooier en krijgt het eiken nog meer dimensie door de natuurlijke vergrijzing. Naarmate eikenhout meer noesten heeft, wordt het nog levendiger.

Eiken kernhout heeft een geelbruine tot donkerbruine kleur. Structuur en kwaliteit variëren afhankelijk van de groeicondities. Zo is Slavonisch eiken langzaam en gelijkmatig gegroeid, heeft het een rechte draad en een egale tint en is het zacht en gemakkelijk te bewerken. Eiken uit Polen is taaier en harder. Inlands eiken is meestal harder, zwaarder, vaster en sterker, maar ook grover dan geïmporteerd eiken.

Bewerkbaarheid

De bewerkbaarheid is sterk afhankelijk van de volumieke massa. Eikenhout laat zich over het algemeen echter gemakkelijk, zowel met machines als met de hand, bewerken, draaien en frezen.

Eiken werkt vrij sterk onder invloed van vocht- en temperatuurschommelingen. In een droge omgeving zal na verloop van tijd een natuurlijke scheurvorming ontstaan. Dit geeft een prachtig robuust uiterlijk aan het hout en beïnvloedt de sterkte niet. Onder invloed van het weer zal het hout wel verkleuren, eerst zullen er zwarte strepen ontstaan en uiteindelijk zal het hout vergrijzen. Als het eikenhout vers is en niet gedroogd, krijgt wel een andere eigenschap de ruimte; namelijk de ‘werking’. Doordat het een natuurlijk materiaal is, ‘werkt’ hout ook na toepassing nog door. Bij eikenhout betekent dat vooral dat er scheuren in het hout zullen voorkomen. Als echte liefhebbers van hout, waarderen we bij Houtdirect deze werking, omdat het de landelijke uitstraling nog meer benadrukt. Bovendien heeft het scheuren geen invloed op de kwaliteit van het hout.

Een unieke behandeling voor eikenhout is het roken. Hierbij wordt het hout blootgesteld aan ammoniakdampen die reageren met het looizuur. Afhankelijk van de intensiteit van het rookproces wordt het eikenhout licht- of donkerbruin. Het proces van roken geeft het eikenhout een uniek karakter, waarbij de nerf beter zichtbaar wordt en de natuurlijke eigenschappen van het prachtige hout nog beter tot zijn recht komen.

Bij het gebruik van spijkers en schroeven bevelen we voorboren aan om splijten van het hout te voorkomen. Eikenhout lijmen gaat overigens ook vaak prima.  Oppervlakteafwerking zoals beitsen kan goed bij eikenhout.

Toepassing

Eikenhout heeft een nostalgische en robuuste look. Voor tuinhuizen, carports, houten schuren en overkappingen is eiken ideaal. De toepassingsmogelijkheden van eiken zijn oneindig. In vrijwel iedere industrie en bijna overal is het hout toe te passen, zowel voor constructiehout, op scheepswerven, bij bruggenbouw en waterwerken, als in de chemische industrie, de meubel-, speelgoed-, sportartikelen-, carrosserie- en landbouwmachine-industrie. Eikenhout wordt tevens gebruikt voor kozijnen, ramen, deuren, parket- en strokenvloeren, triplex en fineer, remmingwerken, brugdekken, stortkokers, leuningen, wagon- en scheepsvloeren, kerkmeubelen en gereedschappen. 

Bij Houtdirect kunt u eenvoudig en voordelig online de volgende eikenhouten producten bestellen:

• Eiken planken. Planken van een van de bekendste houtsoorten zijn erg populair. Dit komt doordat het een sterke en harde soort is, die toch ook redelijk makkelijk te bewerken is. Eiken planken zijn uiterst geschikt voor een groot aantal buitentoepassingen, zoals een vlonder, schutting, carport of tuinhuis.
• Eiken balken. Balken van eikenhout geven uw schuur, kapschuur, veranda of overkapping een nostalgische look. Eiken gebinten worden van oudsher toegepast bij de bouw van boerderijen, huizen en bijgebouwen.
• Eiken palen. Palen van eiken zorgen voor een nostalgische en robuuste uitstraling en zijn daarom populair bij het maken van zware houten bouwwerken. U kunt hierbij denken aan grote overkappingen, boerenschuren, meubels, deuren, kozijnen en trappen.
• Eiken vellingdelen. Vellingdelen voor het maken van deuren, panelen, dakbeschot, lambrisering of ander timmerwerk zorgen voor een rustieke uitstraling.
• Eiken Zweeds rabat. Maakt u gebruik van rabat als houten gevelbekleding? Eiken Zweeds rabat wordt voornamelijk horizontaal toegepast als buitenbetimmering. Verticaal kan ook, dan heeft de naam channelsiding. Naast buitenbetimmering wordt het ook gebruikt voor tuinwanden, schuttingen of tuinhuisjes. 
• Eiken potdekselplanken. Potdekselplanken van Europees eiken zijn ideaal voor de gevelbetimmering van een schuur, boerderij of tuinhuis.
• Eiken schoren en pennen. Meestal zijn eiken schoren en pennen niet noodzakelijk voor de stevigheid van de constructie. Toch ogen de eiken schoren en pennen bijzonder charmant en kunnen ze makkelijk als decoratieve aanvulling geplaatst worden.

Europees eiken is daarnaast ook nog eens onvervangbaar voor de vervaardiging van vaten voor wijn, sherry, cognac en andere alcoholische dranken die veel van hun smaak te danken hebben aan de in eiken aanwezige looizuren.

Eikenhout en ijzer

Eiken heeft een unieke eigenschap die andere houtsoorten niet bezitten: in contact met ijzer kunnen er zwarte vlekken ontstaan in het hout door de werking van het in het eiken aanwezige looizuur. Contact met staal tijdens het vervoer van het eikenhout kan zelfs al voor zwarte vlekken zorgen. In contact met ijzer gaat het looizuur een reactie aan waardoor op het hout donkerblauwe en zwarte vlekken ontstaan. Deze zullen na verloop van tijd verminderen als het hout vergrijst. 

Bij het monteren van eikenhouten is het daarom belangrijk om roestvrijstalen materialen te gebruiken. Voordeel van deze bijzondere reactie op het hout is de prachtige, robuuste uitstraling waar u nog jarenlang plezier van zult hebben.

Ook in reactie met bijvoorbeeld ammoniak kan eiken donker kleuren. Als eiken planken, eiken balken of eiken palen worden blootgesteld aan ammoniakdampen, krijgt het een mooie donkere kleur. Dit proces wordt ook wel roken genoemd.

Houten constructies

De meeste houten constructies voor buitenverblijven worden gemaakt van onbewerkt eiken. Eikenhout kleurt op termijn van lichtgeel naar licht tot donker grijs. Juist in de constructies die veel wind en zon vangen, komt de kleur mooi naar voren. Eiken is een prachtige, eigentijdse hardhoutsoort. Het heeft een authentieke, natuurlijke en rustieke uitstraling. Daarnaast heeft het ook de eigenschap altijd te blijven werken, dus daar dient u bij constructies rekening mee te houden.

Houtdirect: voor meer dan eikenhout!

Houtdirect is gespecialiseerd in diverse soorten hout en houtproducten. We voorzien u graag van de beste materialen en geven daarbij advies op maat. Zo weet u zeker dat u kiest voor de juiste houtsoort. We streven er met onze houthandel naar om alle producten voor uw project te kunnen leveren. Zo bieden we naast houtsoorten als douglas en eiken, ook alle producten die nodig zijn om uw project te realiseren. Denk hierbij aan plaatmateriaal, ijzerwaren, fundering en poeren, schroeven en nagels en verf en afwerking. Omdat we leveren vanuit ruime voorraad hebben de producten uit onze houthandel een korte levertijd. Zo kunt u snel aan de gang! Wilt u het hout toch eerst zien, voelen, ruiken? Geen probleem! We hebben een overdekte presentatieruimte zodat we u het hout kunnen laten zien.