De werking van hout
, door Marketing Houtdirect , 4 min lezen
Hout is een natuurlijk materiaal en blijft ook na verwerking reageren op zijn omgeving. Dit noemen we de werking van hout.
Onder invloed van veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid kan hout uitzetten en weer krimpen. Tijdens vochtige periodes neemt het hout vocht op en wordt het iets groter. In een droge periode geeft het dit vocht weer af en krimpt het opnieuw.
Deze natuurlijke beweging kan zichtbaar worden in de vorm van kleine kieren, scheurtjes of kleur- en maatverschillen. In sommige gevallen kan hout ook kromtrekken, buigen of torderen (draaien). Dit hoort bij het natuurlijke karakter van hout en kan nooit volledig worden voorkomen.
Hoe ontstaat de werking van hout?
Hout is een natuurproduct dat vocht uit de omgeving kan opnemen en dit vocht later ook weer kan afgeven. Het vochtgehalte van hout verandert daardoor voortdurend mee met de omstandigheden waarin het zich bevindt.
Vochtige en droge periodes
Bij een hoge luchtvochtigheid, bijvoorbeeld tijdens regenachtige periodes of in het najaar, neemt hout vocht op. Hierdoor zet het uit. Wanneer de omgeving warmer en droger wordt, verliest het hout weer vocht en krimpt het. Deze voortdurende verandering zorgt ervoor dat hout blijft werken. De werking van hout vindt voornamelijk plaats in de breedte en dikte van een plank. Daarom is het belangrijk om bij de montage voldoende ruimte tussen de planken te houden.
Ook in de lengte kan hout enigszins werken, al is dit aanzienlijk minder. Houd daarom ook bij de kopse kanten voldoende ruimte vrij en plaats deze niet strak tegen elkaar.
De invloed van zonlicht
Ook de zon kan een grote invloed hebben op de werking van hout. Wanneer één zijde van een plank langdurig in de volle zon ligt, kan deze kant veel sneller uitdrogen dan de andere zijde.
Het verschil in vochtgehalte tussen de boven- en onderkant zorgt voor spanning in het hout. Hierdoor kan een plank bijvoorbeeld kromtrekken of bol/hol gaan staan.
Hoe voorkom je problemen?
De werking van hout is op zichzelf geen probleem. Het wordt pas een aandachtspunt wanneer het hout onvoldoende ruimte krijgt om te bewegen of wanneer het verkeerd wordt opgeslagen of gemonteerd.
Denk bijvoorbeeld aan planken die tegen elkaar worden gedrukt, schroeven die onder spanning komen te staan of hout dat sterk vervormt doordat het ongelijkmatig droogt.
Een goede opslag, correcte montage en voldoende ventilatie helpen om deze problemen zoveel mogelijk te voorkomen.
Voor en tijdens de montage
Sla het hout op de juiste manier op
Verwerk het geleverde hout bij voorkeur zo snel mogelijk. Is tijdelijke opslag toch nodig? Haal het hout dan direct uit de verpakking, zodat het kan ventileren.
Bewaar het hout vervolgens vrij van de grond, zodat het geen vocht uit de ondergrond kan opnemen. Ddroog en bij voorkeur overdekt. Wanneer dit niet mogelijk is, leg het hout dan niet in de volle zon. Daarnaast is het advies om je pakket op een vlakke ondergrond en goed ondersteund op te slaan. Op deze manier krijgt het hout de kans om geleidelijk aan de omstandigheden van de uiteindelijke plaats van gebruik te wennen.
Houd voldoende tussenruimte aan
Hout heeft ruimte nodig om te kunnen uitzetten en krimpen. Worden planken te strak tegen elkaar gemonteerd, dan kan het hout bij uitzetting nergens heen. Dit kan leiden tot bolstaande of beschadigde planken en extra spanning op bevestigingsmaterialen.
Als richtlijn kun je de volgende tussenruimtes aanhouden:
Gevelbekleding: ongeveer 2 tot 3 mm.
Vlonderplanken van circa 14 cm breed: ongeveer 5 mm.
Vlonderplanken van circa 19 cm breed: ongeveer 8 tot 10 mm.
De exacte benodigde ruimte kan daarnaast afhankelijk zijn van de houtsoort, plankbreedte, toepassing en omstandigheden.
Zorg voor voldoende ventilatie
Een goede luchtcirculatie is belangrijk om het hout zo gelijkmatig mogelijk te laten drogen. Zorg er bijvoorbeeld bij een vlonder voor dat er voldoende ruimte onder de planken aanwezig is voor ventilatie. Bij een schutting of gevelbekleding is het eveneens belangrijk dat de achterzijde voldoende kan ventileren. Hoe gelijkmatiger beide zijden van het hout kunnen drogen, hoe kleiner de kans op grote spanningen en vervormingen.
Bescherm het hout
Een geschikte behandeling met bijvoorbeeld olie, beits of lak kan helpen om de opname en afgifte van vocht te vertragen. Hierdoor worden grote schommelingen in het vochtgehalte van het hout beperkt. Een behandeling voorkomt de natuurlijke werking van hout niet volledig, maar kan deze wel verminderen.
En na de montage?
Wanneer het hout op de juiste manier is opgeslagen, met voldoende ruimte is gemonteerd en goed kan ventileren, blijft de werking in de praktijk meestal goed beheersbaar. Kleine veranderingen, zoals een lichte kier of een kleine scheur, kunnen altijd voorkomen en horen bij een natuurlijk materiaal als hout. Goed en regelmatig onderhoud helpt om het hout in goede conditie te houden. Wanneer je het hout bijvoorbeeld met olie of beits hebt behandeld, is het belangrijk om deze beschermlaag tijdig bij te werken.
Hout Direct Blogs
Recent bekeken producten
